FB/IB Nedir?
Firebird SQL-92 standardlarını tam, SQL-99 standardlarının da pek çoğunu destekleyen bir ilişkisel veritabanı (RDBMS Server) sunucusudur.
Güçlü, buna karşın minimum yükleme ve bakım gerektiren bir yapıya sahip bir veri tabanı sunucusudur.
Tek kullanıcıdan çok kullanıcıya hitab edebilen ölçeklenebilir bir yapıya sahiptir.


Tek bir Firebird sunucusu üzerinde birbirinden bağımsız olarak oluşturulmuş ve kullanılabilen bir çok veri tabanını yönetmeye ve her bir veritabanına bağlı pek çok kullanıcıya bağımsız olarak hizmet verebilecek bir yapıya sahiptir.
Bu sayılanların hepsinden daha önemli bir özelliği de, gerçek bir Açık Kaynak Kodlu ve Ticari Kullanımlarda dahi hiç bir lisans ücreti ödemeden kullanılabilecek bir veri tabanı sunucusudur (Interbase 6.0 Açık Kaynak Kodlu Versiyonu bu statüdedir. Diğer versiyonlarının kullanımı Lisans Haklarına Girer)

 Firebird aslen Interbase’in 6.0 sürümü kaynaklıdır. Interbase’in bu sürümü bilindiği üzere açık kaynak kodlu olarak Borland tarafından Ağustos 2000’de piyasaya sunulmuştur. Aslen Interbase’in kökeni 1984 yılına kadar dayanmaktadır. Böylelikle Firebird/Interbase ilişkisel veri tabanı sektöründe 20 yıllık bir deneyime sahiptir

FB/IB Özellikleri (1)
A.C.I.D. (Atomicity, Consistency, Isolation and Durability)
Atomluluk, Tutarlılık, Tecrit ve Dayanıklılık Firebird’ün oluşturulmasındaki asıl nedendir.


MGA (Multi Generation Architecture)
Firebird’e has Çoklu Nesil Mimarisi sayesinde fiziksel olarak oluşturulmuş kayıtların version bağımsız olarak (hangi versiyonda oluşturulduklarına bakılmaksızın) erişebilme (Okuma/Yazma) yetisine sahip bir yapısı vardır. Bu yapı da OLTP ve OLAP gibi işlemler için çok ihtiyaç duyulan bir yapı/özelliktir.

 

Stored Procedures (Depolanmış İşlemler)
Tamamıyle sunucu tarafında işlemlerin halledilebileceği ve veritabanının içinde barındırılan, veritabanına ve kayıtlara tamamen hakim bir şekilde PSQL (Procedural SQL) sayesinde istenilen pek çok şeyin çok hızlı bir şekilde yapılmasına olanak tanıyan bir yapıya sahiptir. Yine bu sayede işlemleri ve kontrolleri rahatlatan kayıt bazında hareketlerin takip ve düzenlemesinin yapılabildiği bir özelliğe sahiptir. Ayrıca FB/IB’nin Stored Procedure’leri hem sunucu tarafında hem de kullanıcı tarafında tıpkı bir View veya Virtual Table (Sanal Tablo) gibi kullanılabilmektedir. Bu sayede raporlama ve uzun süren, tekrar eden işlemlerin hızlı ve kolayca halledilebilmesini sağlar.

 

Events (Olaylar)
Sunucu tarafındaki SP’lerde veya Trigger’larda (Tetikleyici İşlemler) ayarlanabilir TCP/IP portları ile sunucu tarafından, kullanıcı tarafına olaylar (Event’ler) oluşturulabilmektedir.


Generators (Sayaçlar)
FB/IB Sunucu tarafında kolaylıkla kontrol edilebilen ve yönetilebilen, tamsayı (Int64) bazlı birer nesnedirler. Bu sayaçlar sayesinde otomatik artan alanların oluşturulması veya benzeri işlemlerin yapılabilmesi sağlanmakta, kontrolleri de istenildiği gibi yapılabilmektedir

 

ReadOnly DB (Salt Okunur Veritabanı)
FB/IB aynı zamanda salt okunur veritabanı olarak da kullanılabilen bir yapıya sahiptir. Bu sayede veritabanının CD’lere yerleştirilerek programların salt okunur bir şekilde çalışması sağlanır.


Character Sets (Karakter Setleri)
Çok uluslu karakter setlerini destekler. (FB v1.5 Türkçe Win1254 yanında ISO 8859-9 desteklemektedir.)

 

Full Transaction Control (Tam Hareket/Kayıt Kontrolu)
Tek bir uygulama, aynı anda güvenli bir şekilde birden fazla Transaction başlatabilir ve yönetebilir. Çeşitli Isolation Level’larda (Tecritleme Seviyelerinde) kayıt bazında transaction kullanılabilir. İki fazlı Commit (işleme/Yazma) işlemi sayesinde veri güvenirliği tam ve veritabanındaki ilişkileri tam koruma altına sokan bir yapı sunar. Optimistic Locking (İyimser Kilitleme), aynı zamanda çoklu Save Point (Kalınan Yerin İşaretlendiği) transaction desteği de verir.

 

Triggers (Tetikleyiciler)
Her tablo birden fazla kayıt/işlem bazında ayrıştırılmı (ekleme öncesi/sonrası, düzeltme öncesi/sonrası, silme öncesi/sonrası) zamanlamalarla ve istenilen sırada işleme girebilecek Trigger’lara olanak tanır. Trigger’lar, PSQL’in zenginliği ile pek çok işlemi (varsayılan değerler, bilgi bütünleşikliği, hata oluşturma gibi) kullanabilme ve uyarlayabilme olanağı sağlar. Ayrıca FB v1.5 ile birlikte gelen Universal Triggers (Evrensel tetikleyiciler) özelliği ile, tek bir trigger ile Insert/Update ve Delete işlemlerini kontrol altına alabilme özelliği sunar.

 

External Functions UDF (Harici Fonsiyonlar)
Bu özelliği ile sunucu tarafında yapılması istenen çok farklı ve uygulamalara has özellikleri C/C++ veya Delphi gibi dillerde oluşturulabilen DLL’le ve SO’lar sayesinde uyarlayabilme esnekliği ve rahatlığını sunar. Bu özellik sayesinde istenilen işlemler sunucuya (sunucunun içinde kullanılabilecek şekilde) yaptırılabilir.

 

Online Backup (Anında Yedekleme)
Kullanıcıların çalıştığı herhangi bir anda dahi yedek alınabilmesini sağlayan bir özelliğe sahiptir. Bu sayede veritabanını durdurmadan istenildiği anda yedek alınabilmektedir.


Declarative Cascading Referential Integrity
Tablolar arasından n-seviyeli ata-çocuk ilişkilerini kurmaya ve bu ilişkilerdeki veri güvenilirliğini tam olarak sağlayabilme özelliğine sahiptir ve bu ilişkilerin sağlıklılığını garanti altına alır.

 


FB/IB Özellikleri (2)
SQL Standardı Uyumluluğu
Firebird SQL 92 Entry Level – 1 ile tam uyumlu olmakla beraber SQL-99’un da pek çok özelliğini desteklemektedir. Bunlara ilave olarak DML/DDL ifadelerini FULL/LEFT/RIGHT [OUTER] JOIN yazım stillerini, UNION, DISTINCT sınıflarını, alt sorguları (IN, EXISTS), iç fonksiyonları (AVG, SUM, MIN, MAX, COALESCE, CASE, ..), kısaltmaları (Constraints) (PRIMARY KEY, UNIQUE, FOREIGN KEY), yaygın olarak kullanılan SQL veri tiplerini tam olarak destekler. Bunların yanı sıra, saha (domain) ve alan (Field) bazında Check Constraints, View’lar, Exception’lar, Role’ler alt seviyeli yetkilendirme yönetimini de uygular.

 

Donanım İhtiyacı
Belleğinde en az 16 MB Boş alan olan hemen hemen her makina çalıştırabilir. Veritabanının ve sunucunun performansı donanımın gücü ile doğrudan orantılı olarak değişecektir. En hafif donanımlarda bile rahatlıkla çalışabilmektedir.
İşletim Sistemleri
Genellikle Linux ve Windows işletim sistemlerinde (MS Terminal Server ve Citrix Metaframeler de dahil) kullanılmaktadır. Bunlarla beraber Mac OS X, Solaris ve HP-UX desteklediği platformlar arasında yer alır

 

Bağlanılabilirlik
Pek çok bağlantı yolları kullanılabilmektedir. FB/IB Native olarak C/C++ ve Delphi yi desteklemekle beraber, ODBC, JDBC (JayBird), PHP Driver, OLEDB Driver, dbExpress, .Net data provider şeklindeki bağlantıları da desteklemektedir. Ayrıca API çağrıları yardımı ile fbclient.dll/.so. kullanılarak da bağlantı doğrudan sağlanabilir.

 

Fiziksel Limitler
FB/IB, devasa nitelikte veritabanlarına hükmedebilir nitelikte bir sunucudur. Veritabanları istenirse birden fazla dosyaya bölünebilir ve bu dosya büyüklükleri tamamıyle işletim sisteminin dosya büyüklüğü sınırı ile limitlidir. Şu anda teorik olarak Tek bir dosyada barındırılan veritabanı limiti 64TB’tır (65,536 GB - 67,108,864 MB). Buna karşın pratikte ve genellikle işletim veya dosya sistemi ile limitli kalınmakta yada Harddiskteki boş yer kadar kullanılabilmektedir

 

Sunucu Motoru Sürümü
Firebird Sunucu motoru birbiri ile değiştirilebilir üç değişik sürümden oluşmaktadır. Bunlar;
 
Classic Server (SMP (Simple Management Protocol)/HT (Hyper Threding) Desteği verir)
Super Server (Tüm bağlantılar tek bir modül tarafından control edilirler ve şu anda SMP/HT Desteği vermemektedir.)
Embeded Version (Tüm motor tek kullanıcı-tek veritabanı kullanımı içindir.)

Tüm sürümler aynı veritabanı dosya formatını kullanmaktadır ve istenildiği anda sunucu sürümü değitirilebilir ve sorun çıkarmaz

 

Lisanslama
Firebird lisansı IPL (Interbase Public License) adı altında lisanslı durumdadır. Bu lisanslama şekli Mozilla Public License 1.1 ile aynı kuralları içermektedir. Firebird tamamıyle ücretsiz olup açık kaynak kodlu bir sunucudur. Yani müşterilere istenildiği gibi yüklenebilir ve kullanılabilir. Eğer sunucu kaynak kodlarında değişiklik yapılmak istenirse, kaynak kodlara istenildiği gibi serbestçe müdahale edilebilir. Bu Interbase 6.0 içinde geçerlidir



Araçlar
FB/IB için çok miktarda araçlar mevcuttur. Bunların bir kısmı ücretli bir kısmı ücretsizdir. Pek çok Firebird yönetimi için, geliştirmenlere yönelik, UDF kütüphaneleri, bağlantı araçları vs. mevcuttur. Bunlardan bazıları, DBWorkbench, IBAdmin vs. dir.


Destek ve Kaynaklar
Firebird’ün internetteki resmi sayfası http://www.firebirdsql.org dir. Bu adreste Firebird ile ilgili pek çok link bulunmaktadır. IBPhoenix firması çeşitli anlaşmalar ile, Firebird hakkında profesyonel bazda uzun süreli desteği profesyonel kişiler aracılığı ile vermektedir. http://www.ibphoenix.com adresinde konu ile ilgili çok çeşitli dokuman, nasıl yapılır, linkler, örnekler, demolar vs. mevcuttur.

 Birlik ve Cemiyetler
Internet üzerinde pek çok Firebird/Interbase konulu haber grupları veya tartışma grupları ve birlikler mevcuttur (Örneğin http://www.delphidunyasi.net/ VE http://www.delphiturkiye.com/forum/index.php ) Bunlardan bazıları online desteğe kadar hizmet vermektedir. Firebird’ün ana sayfasında bu grupların tam listesi bulunmaktadır

Testler ve Karşılaştırmalar
Donanım
lIntel Celeron 1700 Mhz CPU
l512 MB DDR RAM
l7200 rpm 60 GB IDE HDD

Yazılım
Firebird v1.5.0.4306
lMS-SQL Server Standard Edition Product Version 8.00.194 (RTM) Service Pack 3

İşletim Sistemi
lWindows 2000 Server  Product Version 5.00.2195, Service Pack 4



Test Sonuçları 1 2 3

Downloads

Firebird'ü Nereden indirebilirim?
www.firebirdsql.org adresini açın. Download kısmından Firebird Relational Database seçeneğine tıklatın. "Official Windows Setup and Installer For Classic and SuperServer V1.5.x (.exe)" seçeneği

Kurulumu
Eğer daha önce Interbase ve Firebird'ün eski sürümünü kurmuşsanız, kaldırın ve windows%system dizinindeki gds32.dll i sildikten sonra
İndirdiğiniz kurulum dosyasını çalışıtırın. Next butonuna sürekli basarak kurun

Interbase'mi, FireBird'mü?
Firebird.
Interbase 6 artık geliştirilmemektedir. Ayrıca kullAnamı birçok kişi FireBird'ün Interbase'den çok daha performanslı çalıştığını belirtmektedir. Destek noktasında da FireBird daha iyidir.
 

Interbase'i Nereden indirebilirim?

Interbase Client
ftp://ftpc.borland.com/pub/interbase/devsupport/open_source/ InterBase_WI-V6.0.1-client.ZIP

Interbase Server
ftp://ftpc.borland.com/pub/interbase/devsupport/open_source/ InterBase_WI-V6.0.1-server.ZIP


Kurulumu

Firebird ile aynı Server + Client'i Kurun.
FB'de Tablo oluşturmak için yardımcı bir araca ihtiyacınız var. Interbasede IBConole adında bir araç var ama pek kullanışlı değildir.

FireBird ve Interbase için yönetim araçları
FireBird ile bir yönetim aracı gelmemektedir. Interbase ile IB Console diye bir araç gelmekle beraber pekte kullanışlı değildir.

* IB Expert : www.ibexpert.com - Personal sürümü ücretsiz.

Ben Bu Aracı Kullanarak IB/FB'yi anlatacağım için indirmenizi tavsiye ediyorum.

IBExpert Personal sürümü
http://www.hksoftware.net/download/ibep_2005.6.7.1_full.exe

* EMS Interbase Manager : www.ems-hitech.com
* DBWorkbench : www.upscene.com

Bu araçlar ile veritabanı, tablo, index oluşturma, kayıtları görme vs. gibi komple veritabanı yönetim işlemlerini yapabilirsiniz.

Firebird ile Interbase 6 ve hatta daha önceki Interbase sürümlerinde hazırladığınız veritabanlarını kullanabilirsiniz. Firebird Dosya uzantısı FDB, Interbasenin dosya uzantısı ise GDB'dir.

Firebird/Interbase için varsayılan kullanıcı ve şifre
UserName : SYSDBA
Password : masterkey

Not: Bu Dökümanın Büyük Bir Kısmı http://www.delphiturkiye.com/ Adminlerinden Sayın Fahrettin AKSAKAL'ın hazırlamış olduğu slayttan alıntıdır.

teşekkür ederim arkadaşlar

arkadaşlar yeni katıldım bu siteye ilk ricam şu olacak
IBExpert Personal sürümünü sitesinden indiremiyorum sanırım üye olmak falan gerekiyor biryerlere upload edilmiş şekilde mevcutmu acaba

http://www.myibexpert.com/ibewebforms/?license=hk&id=Download&
tıklayın. e-mailinizi yazıp "Send me a password by e-mail"e tıklaa. sana şifre gönderecektir. e-mailinin altındaki kutuya mailini yazıp login de. ilk defa indireceksen sağdaki bilgileri doldurmanı  ister. doldurup "Save"e tıkla ve  tekrar login ol.

üstte download sekmesi görünür. sekmeye tıklayıp listeden indireceğin dosyayı seçip alttaki "download" butonuna tıkla